Stichting voor bijzonder primair en voortgezet onderwijs in de regio Haaglanden
LUCAS ACADEMIE
PO

Ontdekkend en ontwerpend leren voor elke klas met elk vak

vrijdag 19 oktober 2018
Ontdekkend en ontwerpend leren: veel scholen zijn er al mee bezig, anderen willen graag, maar vinden het nog ingewikkeld. Hoe pak je dit aan? Hoe eenvoudig het kan zijn, is zelf te ervaren tijdens de bijeenkomsten 'Ontdekkend en Ontwerpen leren- voor elke klas met elk vak'. De 12 bijeenkomsten zijn heel praktisch van aard en meteen toepasbaar in de praktijk. En doordat ze heel specifiek zijn gekoppeld aan een onderwerp, vakgebied of thema kan je díe bijeenkomst volgen die past bij jouw behoefte. Zo zijn er bijeenkomsten speciaal voor het jonge kind, maar ook specifiek gericht op rekenen of taal. En wat dacht je van kerst oppimpen met de Microbit of ouders betrekken als specialist? Kortom: Ontdekkend en ontwerpend leren voor elke klas met elk vak. Eenvoudig en laagdrempelig.

 
De twaalf activiteiten zijn ontwikkeld in samenwerking met het Wetenschapsknooppunt Zuid-Holland en zijn los van elkaar te volgen.

 

Hoewel je voor onderzoeken en ontwerpen vergelijkbare vaardigheden zoals creatief denken nodig hebt, zijn ontwerpen en onderzoeken niet hetzelfde. De uitkomsten en ook de manier waarop die uitkomst wordt verkregen, verschilt. Onderzoeken is gericht op het vermeerderen van kennis en begint altijd met een vraag waar je antwoord op wilt krijgen. Vervolgens start het onderzoeksproces. Ontwerpen begint met een probleem of behoefte en is gericht op het ontwikkelen van een oplossing. Hiervoor gebruik je een ontwerpproces.

van: wetenschapsknooppunt, leidraad OOL


Bijeenkomsten

Doelgroep: Leraren po
Kosten: Er zijn geen deelnamekosten.
Annuleren: Annuleren is tot 1 week voor de bijeenkomst gratis. Daarna wordt bij de school €25,- in rekening gebracht voor al gemaakte kosten.

OOL met ouders samen in de klas

Datum: 19 oktober 2018
Trainer: Els Kok i.c.m. leerkracht Samenindeklas
Tijd: 09.30 - 14.00 uur
Locatie: Corbulo College, Van Tuyll van Serooskerkenstraat 2, Voorburg
Bijzonderheden: Doelgroep: po en vo
Samen in de klas stimuleert leerkrachten en ouders om samen les te geven vanuit hun eigen expertise. Eenvoudig te organiseren, waardevol voor de kinderen en vooral ontzettend leuk om te doen!
Inschrijven is niet meer mogelijk.

OOL: Pimp je kerst met de Micro:bit

Datum: 06 december 2018
Trainer: Pauline Maas en Leon Dirks
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 6-8
Heb je wel eens gehoord van de Micro:bit? Heeft jouw school toevallig de digitale klooikoffers ontvangen, waar deze in zitten? Misschien heb je al eens een middagje met een Micro:bit wat eenvoudige dingen uitgeprobeerd en toen gedacht “is dat het nu?” In deze workshop leer je de Micro:bit op een creatieve manier inzetten. Coderen en programmeren is niet eerder zo leuk geweest. De Micro:bit is de meest populaire en betaalbare microcomputer ooit. Pak ze weer eens uit de kast en maak kerst in de klas nu nog leuker met bijvoorbeeld een dansende kerstman.


Elementen:

  • Sensoren, servomotoren en ledlampjes
  • Coderen en programmeren
  • Koppelingen met andere vakken

Inschrijven is niet meer mogelijk.

OOL en Taal

Wetenschapsknooppunt i.s.m. het leernetwerk Taal en Lezen

Datum: 14 januari 2019
Trainer: Remke Klapwijk
Tijd: 16.00-17.45 uur
Locatie: Groen van Prinsterer, Paradijsstraat 51, Voorburg
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 3-8
Kunnen leerlingen onderzoeken en ontdekken zonder taal? Is een ontwerptekening ook te zien als taal? Hoe zouden leerlingen zichzelf kunnen uitdrukken zonder taal? Taal zonder inhoud bestaat niet. Taal is nodig om met elkaar te kunnen communiceren. In deze workshop leer je hoe je lessen onderzoekend en ontwerpend leren met kleine aanpassingen bewust taalgericht kan maken door effectieve taalsteun te bieden. Door OOL wordt de motivatie en betrokkenheid van het kind gestimuleerd en dit is de basis van taal.

Elementen:

  • Taalgericht W&T onderwijs
  • Vaktaal binnen onderzoeken en ontwerpen
  • Taalachterstand (NT2)

Meld je aan

OOL: Een handige vraag als start

Datum: 24 januari 2019
Trainer: Leon Dirks
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: po en vo

Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL) in je eigen klas invoeren zonder dat het extra bovenop je huidige lesprogramma is? Hoe begin je eigenlijk een OOL project en wat is een geschikte vraag? Hoe zorg je ervoor dat de leerlingen actief aan de slag gaan? Hoe beter de vraag geformuleerd is, des te makkelijker het is om de cyclus toe te passen in de klas. In deze workshop leer je hoe je een goede onderzoeksvraag of ontwerpvraag kunnen opstellen of verfijnen. Je leert hoe je opdrachten van internet of uit een boek kunt ombuigen. Op deze manier maak je het voor de leerlingen interessanter of meer geschikt. Middels handreikingen zal je geholpen worden bij dit proces. Door het zelf te ervaren wordt je vaardigheid vergroot en krijg je vertrouwen om ook vragen bij andere thema’s te bedenken. Een goede vraag is het startpunt voor een goed project.


Elementen:

  • Vinden en bepalen van een goede ontwerp- of onderzoeksrichting
  • De vraag achter de vraag
  • Toetsend & Exploratief onderzoek

Meld je aan

OOL: Maak je eigen project

Datum: 07 februari 2019
Trainer: Leon Dirks
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: po en vo
Een speciale projectweek op school? Een bijzonder thema in jouw klas, waarmee je eens extra uit wilt pakken? Wat nu als de leerlingen midden in het proces ineens vastlopen? In deze workshop leer je hoe je de verschillende stappen van de onderzoeks- of ontwerpcyclus kunt invullen. De werkvormkaarten voor ontwerpen in de klas (ontwikkelt en getest in samenwerking met Lucas ontwerpatelier) helpen je hierbij. Per stap zullen verschillende werkvormen de revue passeren. Door het kort ervaren krijg je als deelnemer een idee hoe de verschillende werkvormen ingezet kunnen worden. Vervolgens kun je aan de hand van een eigen onderwerp/thema je eigen ontwerpproject vorm gaan geven. Aan het eind van de workshop heb je de projectplanning dan grotendeels af en heb je een goede basis gelegd voor het vormgeven van eigen OOL lessen.

 

Tip: het is handig om deze workshop in combinatie met de workshop ‘een handige vraag als start’ te volgen.

 

Elementen:

  • Werkvormkaarten ontwerpend leren (voor alle deelnemers is er 1 fysieke set beschikbaar)
  • Basisdidactiek goede OOL les
  • Vaststellen van leerdoelen en bepalen hoe leerlingen deze zullen gaan bereiken

Meld je aan

OOL: Kijken als een kunstenaar

Is onderdeel van de miniconferentie "Jonge Kind"

Datum: 04 juni 2018
Tijd: 09.30 - 12.30 uur
Locatie: Lucas Onderwijs, Saffierhorst 105, Den Haag
Doelgroep: leerkrachten groep 1-4

Kunnen we kinderen weer nieuwsgierig laten zijn? Is Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL) wel geschikt voor jonge kinderen? Is het mogelijk om de aandacht van kinderen voor langere tijd te behouden? Is het mogelijk om de aandacht van kinderen voor langere tijd te behouden? In deze workshop leer je om op een andere manier te kijken naar de wereld om je heen en hoe je dit in de klas kunt doen. Als je, als leerkracht, leerlingen de aandacht op iets wil laten richten, moeten deze eerst geleerd hebben hoe ze dat moeten doen. Door te oefenen worden de leerlingen niet alleen bedreven in aandacht richten, maar ook in het ontdekken van oorzaak en gevolg. De workshop ‘Kijken als een kunstenaar’ is geschikt voor iedereen, maar de bijbehorende uitgewerkte oefeningen zijn vooral geschikt voor kinderen van groep 1 t/m 4.


Tip: Aanvullend op deze workshop is er een handleiding bij dit project, ontwikkeld door leerkracht en onderzoeker Annemarie Roel: https://bit.ly/2Ko6clv


Elementen:

  • Het stimuleren van een meer open en brede blik
  • Bewust verleggen van de aandacht van leerlingen
  • Open houding en procesbegeleider

Meer informatie en aanmelden via deze link.

OOL en Taal & Rekenen

Datum: 14 maart 2019
Trainer: Joke Visschedijk
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 4-8
Is het mogelijk om ontwerp- en onderzoeklessen te koppelen aan taaldoelen? En aan rekendoelen? Wat voor winst valt er te behalen als ik dit in de klas toepas? In deze workshop worden twee manieren behandelt om OOL en taal/rekenen te integreren: Hoe leg je binnen een bestaande OOL-les extra nadruk op taal/rekenen? Hoe stel je eigen onderzoeks- en ontwerpvragen op vanuit een taal- en rekencontext? Je kunt je binnen de workshop focussen op taal, op rekenen of op beide onderwerpen. Door OOL toe te passen ontwikkelen leerlingen waardevolle 21e eeuwse vaardigheden en oefenen taal- en rekenonderwerpen in een realistische context. Dit is relevant, concreet en motiverend voor leerlingen.

Elementen:

  • Verschillende strategieën om OOL te koppelen aan taal & rekenen
  • Vaststellen van leerdoelen en bepalen hoe leerlingen deze zullen gaan bereiken
  • Koppeling Taal & Rekenen met 21e eeuwse vaardigheden

Meld je aan

OOL: Prototypes en spuugmodellen

Datum: 11 april 2019
Trainer: Nadine Rodewijk en Leon Dirks
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: ISW Naaldwijk, Professor Holwerdalaan 54-56, Naaldwijk
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 5-8
Hoe kun je ervoor zorgen dat een prototype bouwen meer is dan veredeld knutselen? Wat moet je doen al een prototype mislukt? Is het mogelijk om deze teleurstelling bij leerlingen te voorkomen. In deze workshop leer je hoe ervoor kunt zorgen dat de leerlingen hun prototype op een hoger plan tillen. Een daadwerkelijk nuttige vertaalslag van 2D naar 3D, zonder dat leerlingen zich verliezen in details en versieringen. Nadine Rodewijk heeft hiertoe het ‘prototype-spel’ ontwikkeld, waarmee leerlingen nadenken over het doel van hun prototype: is het bedoeld om de werking van een nieuw idee uit te testen? Of is vooral het uiterlijk erg belangrijk? Afhankelijk van het doel heb je andere materialen en uitwerking nodig.


Elementen:

  • Prototypespel
  • Functioneel model versus zichtmodel
  • Basisgereedschappen versus geavanceerde machines

Meld je aan

OOL en Taalontwikkeling Jonge Kind

Is onderdeel van de miniconferentie “Jonge kind”

Meer informatie en aanmelden via deze link.

OOL en zaakvakken

Datum: 16 mei 2019
Trainer: Joke Visschedijk
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 4-8
Is het mogelijk om OOL toe te passen binnen geschiedenis? Hoe zorg je ervoor dat leerlingen actief aan de slag gaan? Hoe kun je ontwerp- en onderzoeklessen op een goede manier koppelen aan de zaakvakken? In deze workshop richt je je op bestaande OOL-lessen en materialen: Hoe pas je deze aan naar jouw onderwijsaanbod en wensen? Altijd goed mogelijk: voor als je werkt met methodes per vakgebied, met een geïntegreerde methode en ook als je zaakvakken via thema's behandelt. Ook wordt er aandacht besteed aan het ontwikkelen van eigen ontwerp- of onderzoekslessen. Verrijk je onderwijsaanbod door onderzoekend en ontwerpend leren (OOL) te integreren met de zaakvakken. Het leren verdiept, is praktijkgericht en relevant. Leerlingen ontwikkelen belangrijke vaardigheden en werken op deze manier ook aan wetenschap en technologie.


Elementen:

  • Verschillende strategieën en geschikte werkvormen om OOL te koppelen aan zaakvakken
  • Koppelingen met leer- en kerndoelen 'Natuur en techniek' en 'Ruimte en tijd' en minder voor de hand liggende doelen uit 'Mens en samenleving', burgerschap en kunstzinnige oriëntatie.

Meld je aan

OOL: Creatief Probleem oplossen

Wetenschapsknooppunt i.s.m. het leernetwerk Meer- en Hoogbegaafdheid

Datum: 29 mei 2019
Trainer: Leon Dirks
Tijd: 14.00 - 16.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 4-8

Wil je de creativiteit van leerlingen stimuleren? Wilt je meer afwisselde werkvormen kunnen toepassen in de klas? In deze workshop leer je wat divergent denken is en hoe je dit bij leerlingen kunt stimuleren. Binnen een ontwerpproces wisselen divergeren en convergeren elkaar af. Dit heeft alles te maken met de vaardigheden creativiteit en probleemoplossend vermogen. Verschillende praktische voorbeelden zullen de revue passeren. Daarnaast zal je als deelnemers ook zelf verschillende werkvormen ervaren. Hierdoor leer je van verschillende kanten naar een probleem of oplossing kijken. Variatie en innovatie zullen gestimuleerd worden. Door het zelf ervaren en leren denken op een creatieve probleemoplossende manier, zal het gemakkelijker worden om dit ook in de klas toe te passen en bij leerlingen tot uiting te laten komen.


Elementen:

  • Divergeren en convergeren
  • Creativiteitstechnieken
  • Open versus gesloten opdrachten

Meld je aan

OOL: Presenteren kun je leren

I.s.m. onderzoeker Miros Silva

Datum: 06 juni 2019
Trainer: Leon Dirks
Tijd: 16.00 - 18.00 uur
Locatie: TU Delft Teaching Lab, Landbergstraat 19, Delft
Bijzonderheden: Doelgroep: leerkrachten groep 4-8
Is het na de presentatie nog steeds niet duidelijk wat het ontwerp precies in houdt? Wil je de leerlingen stimuleren iets nauwkeuriger en completer zijn bij de uitwerking van hun idee? In deze workshop zal je leren hoe je een optimale leeromgeving kunt creëren voor leerlingen om hun ontwerpidee te presenteren. Hoe je de presentaties van leerlingen over hun eigen ontwerpresultaten op een hoger plan kunt brengen. Het presenteren/delen van ideeën is niet altijd even gemakkelijk. Zeker als degenen aan wie gepresenteerd wordt niet betrokken waren bij het proces. Story-telling is een krachtige manier om ideeën van leerlingen aan het voetlicht te brengen. Aan de hand van de zogenoemde “umbrella methode”, ontwikkeld door Miros Silva Ordaz-Dik, wordt een kader gecreëerd wat helpt om een ontwerpidee op een functionele en effectieve manier te communiceren.


Elementen:

  • De verhaalparaplu (“storytelling umbrella”)
  • Herkennen en benoemen van de verschillende onderdelen van een goede ontwerppresentatie
  • Verwoorden en toepassen van de emoties van de gebruiker in het ontwerpresultaat

Meld je aan